Mukabele ve Kur'an Hatmi Rehberi
📖 Mukabele Kelime Anlamı Olarak Nedir?
Sözlükte 'karşılıklı okuma ve yüzleştirme' anlamına gelen mukabele, bir başkasının okuduğu Kur'an-ı Kerim'i (tercihen harf harf görerek) kitaptan Sessizce takip etmek demektir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve Cebrail (a.s.), her Ramazan ayında (Peygamberimize o güne kadar inen) Kur'an ayetlerini karşılıklı olarak ve birbirlerine dinleterek okurlardı. Bu sünnet asırlardır Müslümanlar arasında camilerde, evlerde bir kişinin (genellikle bir hocanın) sesli Kur'an okuması ve diğerlerinin onu kitaptan veya telefonlarından gözleriyle takip etmesi şeklinde yaşatılır.
🕌 Hatim Etmenin/Hatim İndirmenin Anlamı
Ramazan ayının en bilinen özelliklerinden biri de 'Kur'an ayı' olmasıdır. Ramazan'da her gün bir cüz (20 sayfa) okuyarak ayın sonunda Kur'an'ı baştan sona tamamlamaya, yani Hatm-i Şerif (hatmetmek/hatim indirmek) denir.
Cemaatle yapılan mukabele ile bir yanda Kur'an'ı Kerimi doğru telaffuzla (tecvidli) dinleyerek okuma alışkanlığı kazanılır, diğer yanda Ramazan boyunca büyük bir manevi lezzet alınır ve günahlar bağışlanır.
📱 Televizyondan veya Bilgisayardan Dinleyerek Hatim Olur mu?
Evet, bir kimse televizyon, bilgisayar veya radyodan hocanın okuduğu Kuran-ı Kerim'i kendi mushafından (Kur'an kitabından) harf harf takip ederse mukabele/hatim gerçekleştirmiş sayılır. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da bu konuda olumlu fetvası vardır.
Önemli Not:
Sadece ekran başında dinlemek sevaptır ama eksiksiz "hatim" sevabı almak için gözlerin ve dilin de iştirak etmesi, sayfaların bizzat takip edilmesi gerekir.
⌛ Mukabeleye Ne Zaman Başlanır?
Genellikle Şaban ayının son gününde (arefede) veya Ramazan ayının birinci gününde başlanır ve 30 cüz tamamlanarak Ramazan'ın son gününe / Arefe gününe / veya Kadir Gecesine doğru hatim duası yapılarak bitirilir. Ancak mühim olan niyet edip 30 cüzü tamamlamaktır, daha geç de başlanabilir ve bayramdan sonra da eksikler bitirilebilir.